Als ik vertel over De Padvinderij en hoe het allemaal zo gekomen is, begin ik weleens over mediteren en de leer van de Boeddha. Soms gebeurt het dan dat iemand iets zegt als: “Dat lijkt me niks voor mij, want dan mag je niks meer voelen”.

Tja. Wat moet je daar nou op zeggen? Voor alle duidelijkheid: voelen gebeurt je gewoon, ongeacht of het mag of niet. En de Boeddha maakte er altijd een punt van dat niemand iets klakkeloos aan moest nemen, maar alles zelf te proberen en te toetsen op waarheid en toepasbaarheid. Er is niemand die zegt dat je iets niet zou mogen.

Voelen is dus zeker niet verboden en gevoelens hoeven ook niet weg. Wat dan wel? Dat is nogal subtiel. Het gaat erom welke rol je toedicht aan je gevoelens. Laatst las ik een mooie passage over dit thema in het boek ‘Mindfulness Yoga’ van Frank J. Boccio.

“Soms vragen cursisten mij waarom iemand ‘niet zou willen voelen’. Dit laat zien dat ze de leringen van de Boeddha niet echt hebben begrepen. Uit wat ik in de sutta’s lees is het me duidelijk dat de Boeddha een man was met een diep gevoel. Wanneer erover wordt gesproken dat hij stopte om naar de zonsondergang te kijken en zijn vreugde tot uitdrukking bracht over de schoonheid ervan, of wanneer hij zich omdraaide om terug te kijken op een dorp waarvan hij wist dat hij het nooit meer zou zien, is dat hartverscheurend. Maar het is ook heel duidelijk dat hij niet in zijn gevoelens vast kwam te zitten. Hij leed er niet aan, omdat hij echt en diepgaand hun ware aard kende.

Ik wil zelfs zo ver gaan dat ik zeg: pas wanneer we bewuste aandacht voor onze gevoelens hebben, ervaren we ze volledig. De yogabeoefening van de Boeddha moedigt ons aan zelfs nog dieper in de gevoelens te gaan. Normaal gesproken zijn we geneigd te denken dat we twee strategieën hebben wanneer we geconfronteerd worden met sterke gevoelens. We kunnen proberen ze op een of andere manier te onderdrukken, maar we weten dat dat uiteindelijk niet gezond is. Of we kunnen ze uiten en maar al te vaak onnadenkend tekeer gaan en bij anderen en onszelf allerlei soorten ellende en pijn dumpen en teweegbrengen. We weten nu dat het alleen maar uiten van iedere impuls die zich aandient ook niet gezond is. De Boeddha bood ons een derde optie: het gevoel enkel kennen en ervaren. In plaats van te proberen van een onaangenaam gevoel af te komen, kunnen we dat kennen door het werkelijk en echt te voelen. 

“De Boeddha bood ons een derde optie: het gevoel enkel kennen en ervaren.”

Frank J. Boccio

En als we het echt goed kunnen kennen, het volledig kunnen voelen, met bewustzijn, hoeven we het niet meer onze geest en onze relatie tot de wereld te laten conditioneren. We worden niet vrij van de gevoelens, maar van de conditionering waardoor ze worden veroorzaakt. We worden er niet langer door ‘gedreven’. Anders, en voordat we ons zelfs echt bewust zijn van het aanvankelijke gevoel, worden we overvallen door een hele reeks werkingen van de geest, waaronder ideatie, projectie, interpretatie en verbeelding en worden we overspoeld of weggemaaid, verliezen we ons leven zelf in verstrooiing en onwetendheid. 

Ik heb het merendeel van mijn tijd en woorden besteed aan aangename en onaangename gevoelens. Maar wanneer we onze ervaring serieus onderzoeken, zien we dat het merendeel van onze gevoelens eigenlijk heel neutraal is. We zijn geneigd ons te fixeren op de ‘sensationele’ aspecten van aangename en onaangename gevoelens en blijven blind voor het overgrote deel van de gevoelens die geen van beide zijn. Dit betekent uiteraard dat we blind blijven voor het overgrote deel van ons leven of er onwetend van blijven! Als het ons niet een pak rammel geeft, blijven we onbewust.”

‘Mindfulness Yoga’ is een prachtig boek, dat hatha yoga en mindfulness combineert tot een fascinerende beoefening. De Nederlandse vertaling is helaas uitverkocht; Bol.com heeft de Engelse versie op papier en als e-book.


Sjoerd van der Linden

Ik ben Sjoerd van der Linden en De Padvinderij mindfulness is mijn uitvalsbasis om mindfulness en levenskunst uit te dragen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: