We moeten van alles van onszelf. Stilstand is achteruitgang, hoor je weleens. Waar leidt dat eigenlijk toe? Worden we daar nou echt gelukkiger van? Niet echt: het lijkt wel of we met zijn allen juist steeds ongelukkiger worden. Hoe komt dat? Kan het ook anders?

Wensen, dromen, ambities: we hebben ze allemaal. Of althans, dat zeggen we. Want als je zegt dat je even niet weet waar het naartoe moet, waarvoor je eigenlijk op aarde bent, dan zouden anderen je wel eens raar aan kunnen kijken.

Die angst verraadt iets over onze mindset. Blijkbaar vinden we het met zijn allen ontzettend belangrijk om voortdurend te verbeteren en te optimaliseren. Wie dat niet doet, vinden we een beetje raar. Een beetje een loser.

Afwijzing

Die drang naar verbetering is heel menselijk. Het heeft ons als soort veel gebracht, en misschien jou persoonlijk ook wel. Maar er zit ook een keerzijde aan. Want in het streven naar verbetering zit iets van afwijzing. Dat wat er nu is, deugt kennelijk niet.

“Ik moet vanavond eerst nog sporten.”

(… anders ben ik niet goed genoeg)

Dat is glad ijs. Met de wens om een aspect van je leven te verbeteren, komt afwijzing mee van hoe je leven nu is – en daarmee al snel ook afwijzing van jezelf. In feite zeg je tegen jezelf dat je niet deugt, dat je niet goed genoeg bent.

Vreugde

Ken je dat gevoel: je haalt een doel waar je hard voor hebt gewerkt en reikhalzend naar hebt uitgekeken; maar nu het zover is, voelt het leeg en betekenisloos? Of misschien is er wel iets van vreugde, maar die is van korte duur en ook niet erg intens?

“Ik wil dit jaar eindelijk stappen zetten.”

(… anders vind ik mezelf een loser)

Dat zijn momenten waarop je ambitie haar ware gezicht laat zien. Al die tijd ben je bezig geweest om je op te werken uit de zelfafwijzing. Maar nu je daar bent waar je dacht te moeten zijn, blijken er nog veel meer aspecten van je leven te zijn die niet deugen. De zelfafwijzing gaat gewoon door. Het is nooit genoeg.

Lege handen

Zo leidt het streven naar verbetering tot ongeluk. Als een hamster in een tredmolen blijf je maar rennen, zonder dat je van je plek komt. Zeker, voor anderen lijkt het alsof je goed bezig bent, carrière maakt. Wat anderen niet zien is dat jij voor je gevoel nog steeds met lege handen staat.

“Ik heb eindelijk een goede ochtendroutine gevonden.”

(… maar ik voel me nog steeds niet gelukkig)

De misvatting is, dat je pas gelukkig wordt als je dromen eenmaal uitgekomen zijn: als je de juiste baan hebt, een partner, kinderen, het juiste huis, een perfect lichaam, de juiste auto. Als je eenmaal je innerlijke roeping hebt gevonden of verwezenlijkt en voldoet aan de verwachtingen van jezelf en anderen.

Het punt is: dat gaat nooit gebeuren. Als je ervoor kiest om je te laten leiden door je dromen, wensen en ambities, kies je in wezen voor levenslang ongelukkig zijn.

Vriendelijker

Dat betekent niet dat je dan maar op moet houden met dingen te wensen, of met plannen maken voor de toekomst. Dat kan ook helemaal niet. Bovendien zou dat weer een nieuwe vorm van zelfafwijzing opleveren: “Ik moet geen plannen maken of verwachtingen hebben, anders doe ik het niet goed.”

“Ik ben nog niet waar ik wil zijn.”

(… ik voel me namelijk nog steeds niet gelukkig)

Maar misschien is het een goed idee om een beetje vriendelijker te kijken naar jezelf, en naar je leven. Iets meer geduld en begrip te ontwikkelen voor wie je bent: een mens temidden van zo veel andere mensen, in een wereld die voortdurend in beweging is, met een beperkte hoeveelheid energie en vrijwel geen controle over de omstandigheden waarin je verkeert.

Het valt niet altijd mee om mens te zijn. Soms is het moeilijk, ingewikkeld, doet het pijn. Dat hoort bij het mens-zijn; er is niets aan te doen. Het gaat niet veranderen, hoe hard je ook werkt en rent en streeft.

Ruimte

En dus is het zaak om vrede te sluiten met dit besef. Het is zaak om een vriend te zijn voor jezelf, zoals je bent. Je imperfectie te omarmen, omdat die voor altijd bij je blijft. Zodat je wat minder noodzaak voelt om te verbeteren, zodat je jezelf niet langer hoeft te straffen voor waar je zelf niks aan kan doen.

Het valt niet altijd mee om mens te zijn.

Mindfulness- en mettameditatie helpen je daarbij. Je leert geduldig te kijken naar hoe het proces van je bestaan zich van moment tot moment ontvouwt. Zo ga je zien met welke houding je de wereld werkelijk beziet: hoe je streeft naar controle, en hoe die controle je telkens weer ontglipt. Gaandeweg leer je daarin wat te ontspannen: niet alles hoeft gecontroleerd te worden. Zo creëer je langzaam meer ruimte en vrijheid in je leven – en ontdek je dat geluk al die tijd al voor het grijpen lag.

Op 12 november geef ik metta-meditatie aan Geldersekade 47hs in Amsterdam. Deelname is gratis.

Jan Geurtz schreef een mooi boek over dit onderwerp: ‘Verslaafd aan denken‘ (affiliate link naar Bol.com).


Sjoerd van der Linden

Ik ben Sjoerd van der Linden en De Padvinderij mindfulness is mijn uitvalsbasis om mindfulness en levenskunst uit te dragen.

0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: